شریان مکران

خط لوله انتقال نفت گوره به جاسک یک ابرپروژه بود که دو هدف مهم داشت؛ یکم خارج‌کردن بخشی از صادرات نفت خام از خلیج فارس و کم‌کردن وابستگی به تنگه هرمز و دوم توسعه‌ی غرب منطقه مکران. هر دو هدف بسیار راهبردی و دارای تاثیرات اقتصادی، اجتماعی و امنیتی هستند با افق توسعه پایدار.

این هزار کیلومتر خط لوله چهل‌ودو اینچ که از گوره در استان بوشهر شروع می‌شود و بعد از گذشتن از استان فارس در استان هرمزگان و بعد از تنگه هرمز در کنار کوه مبارک به مقصد می‌رسد، بعد از تکمیل قابلیت انتقال روزانه یک میلیون بشکه نفت را خواهد داشت. یعنی اگر روزی به هر دلیلی اتفاقی برای تنگه هرمز بیفتد که نشود نفتی از آن بگذرد، ما همچنان نفت‌باریکه‌ی یک میلیون بشکه‌ای را داریم!

از طرفی این خط لوله با مخازن ده میلیون بشکه‌ای که در پایان مسیر دارد، تامین کننده تاسیسات پتروپالایشگاهی جاسک خواهد بود که ضمن تبدیل این منطقه به یکی از قطب‌های پالایشگاهی کشور، بازار نزدیک‌تری برای خریداران در دنیاست، خریدارانی که لازم نیست از کوچه باریک تنگه هرمز بگذرند و در محله پرتنش خلیج فارس استرس داشته باشند.

ساخته شدن این پالایشگاه‌ها به همراه خودش ارتقا زیرساخت‌ها را همراه خواهد آورد و این همه (امیدوارم) باعث بهتر شدن وضعیت کشور و مردم بومی منطقه می‌شود.

آنچه در مورد این طرح اهمیت دارد دو چیز است؛ یکم تمام‌ایرانی بودن همه مواد اولیه و همه متخصصان و دوم سریع انجام شدنش.

در مورد اول خط لوله هزار کیلومتری گوره_جاسک، ایرانی‌ترین پروژه تاریخ وزارت نفت است. تمام لوله ها در ایران تولید شده‌اند، همینطور پمپ‌ها. اهلش می‌دانند که تولید لوله چهل‌ودو اینچ برای انتقال نفت ترش کار بسیار حساس و مهمی است. تولیدکنندگان این لوله‌ها در دنیا به تعداد انگشتان یک دست هستند و نیستند.

این کار چندین شرکت فولادسازی و لوله‌سازی را احیا کرد یا توسعه داد. مجری طرح هم شرکت توسعه و مهندسی نفت بود .

در مورد دوم برای ما که عادت داریم ببینیم پروژه‌های کوچک و بزرگ به خاک فنا رفته و خورندگان سال‌های سال از کنارش می‌خورند، اتمام فاز اول خط لوله گوره جاسک در بیست ماه باورکردنی نبود. دست‌های کارگران و مهندسان جوان این پروژه را باید بوسید و برایشان کلاه از سر برداشت.

راستی اگر می‌شود چنان ابرپروژه‌ای در چنین زمانی و فقط با نگاه به امکانات و تخصص داخلی به نتیجه برسد، واقعا در پروژه‌های زخم‌خورده و ناتمام چه می‌گذرد؟

کتاب شریان مکران نوشته مهدی قزلی روایت ساخت این خط لوله هزار کیلومتری است که انتشارات سوره مهر آن را منتشر و روانه‌ی بازار کرده.